۲۵ سپتامبر ۲۰۲۶ ــ پژوهشگران در مطالعهای جدید دریافتند که در میان بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲، دورههای کوتاه مصرف کورتیکواستروئیدهای خوراکی با افزایش خطر خونریزی گوارشی، ذاتالریه (پنومونی) و نارسایی قلبی در مدت ۳۰ روز پس از شروع درمان مرتبط است. این یافتهها بر ضرورت ارزیابی دقیق «ریسک در مقابل منفعت» هنگام تجویز دورههای کوتاه کورتیکواستروئید خوراکی در این جمعیت پرخطر تأکید میکند.
این یافتهها که در قالب یک نامه پژوهشی در مجله JAMA Network Openمنتشر شده است، توسط تسونگ-چی یائو از بخش آلرژی، آسم و روماتولوژی بیمارستان یادبود چانگ گانگ در تایوان و همکارانش گزارش شده است.
دیابت نوع ۲ بیش از ۵۰۰ میلیون نفر را در سراسر جهان تحت تأثیر قرار داده و با میزان بالایی از مرگومیر و ابتلا به بیماریهای همراه شناخته میشود. کورتیکواستروئیدهای خوراکی میتوانند تنظیم قند خون را مختل کنند و دستورالعملهای درمانی توصیه میکنند که هنگام شروع این داروها در بیماران دیابتی، پایش دقیق قند خون انجام شود. اگرچه مشخص شده است که درمان طولانیمدت با کورتیکواستروئید باعث بروز عوارض جدی میشود، اما دورههای کوتاهمدت اغلب با ریسک نسبتاً پایین در نظر گرفته میشوند.
برای بررسی اینکه آیا مواجهه کوتاهمدت با کورتیکواستروئید با رویدادهای نامطلوب جدی (فراتر از هایپرگلیسمی یا افزایش قند خون) مرتبط است یا خیر، پژوهشگران یک مطالعه همگروهی (Cohort) را با استفاده از پایگاه داده تحقیقات بیمه سلامت ملی تایوان از ژانویه ۲۰۰۸ تا دسامبر ۲۰۲۲ انجام دادند. این تحلیل شامل بزرگسالان مبتلا به دیابت نوع ۲ بود و از طرح «سری موارد خود-کنترلشده» استفاده کرد که اجازه میداد پیامدها در دوره مواجهه با کورتیکواستروئید با دوره پایه خودِ بیمار مقایسه شود.
دورههای کوتاه استفاده از کورتیکواستروئید خوراکی به عنوان درمان مداوم ۱۴ روز یا کمتر تعریف شدند. محققان پنج پیامد نامطلوب جدی را ارزیابی کردند: خونریزی دستگاه گوارش، ذاتالریه، سپتیسمی (عفونت خون)، نارسایی قلبی و شکستگی استخوان. همچنین «سنکوپ» به عنوان یک پیامد کنترل منفی مورد ارزیابی قرار گرفت. تحلیلهای آماری، عوامل متغیر با زمان و مقایسههای متعدد را نیز لحاظ کردند.
در مجموع ۳۶,۰۴۸ بیمار با میانگین سنی ۶۱٫۶ سال در مطالعه شرکت کردند که ۵۲٫۴٪ آنها زن و ۴۷٫۶٪ مرد بودند.
یافتههای کلیدی:
· در فاصله ۶ تا ۳۰ روز پس از شروع دوره کوتاه کورتیکواستروئید خوراکی، خطر خونریزی گوارشی ۷۱٪ افزایش یافت (IRR=1.71).
· خطر ذاتالریه تقریباً دو برابر شد (IRR=2.06).
· خطر نارسایی قلبی نیز افزایش یافت (IRR=1.87).
· در روزهای ۳۱ تا ۹۰، خطر خونریزی گوارشی همچنان بالا باقی ماند (IRR,=1.26)، در حالی که خطر شکستگی استخوان ۴۲٪ افزایش یافت (IRR=1.42).
· هیچ ارتباطی بین دورههای کوتاه کورتیکواستروئید و سنکوپ مشاهده نشد.
· نتایج در تحلیلهای حساسیت متعدد، ثابت و سازگار باقی ماندند.
پژوهشگران به چندین محدودیت اشاره کردند. میزان پایبندی به دارو قابل تأیید نبود و عوامل مربوط به سبک زندگی در پایگاه داده موجود نبود که احتمال وجود سوگیریهای باقیمانده را افزایش میدهد. همچنین احتمال خطا در طبقهبندی پیامدها وجود داشت، هرچند مطالعات اعتبارسنجی قبلی، قابلیت اطمینان تعاریف پیامدها را تأیید میکنند. علاوه بر این، ممکن است یافتهها مستقیماً برای جمعیتهایی با پیشینههای قومی متفاوت قابل تعمیم نباشد.
به طور کلی، این مطالعه نشان داد که دورههای کوتاه کورتیکواستروئید خوراکی در بزرگسالان مبتلا به دیابت نوع ۲، با افزایش خطر خونریزی گوارشی، ذاتالریه و نارسایی قلبی در مدت کوتاهی پس از شروع درمان همراه است. این یافتهها اهمیت در نظر گرفتن آسیبهای احتمالی و استفاده از درمانهای جایگزین را هنگام تجویز کورتیکواستروئیدهای کوتاهمدت به این گروه از بیماران برجسته میکند.
منبع:
https://medicaldialogues.in/diabetes-endocrinology/news/oral-corticosteroid-bursts-linked-to-increased-acute-risks-in-type-2-diabetes-jama-179947